Đưa di sản tư liệu thế giới đến gần hơn với công chúng

Kho dữ liệu số về Di sản tư liệu thế giới

Sáng 28/1, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) tổ chức Lễ ra mắt “Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu” tại số 12 Đào Tấn, Hà Nội.

Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước hiện là cơ quan trực tiếp quản lý 2 di sản tư liệu thế giới của Việt Nam được UNESCO ghi danh, gồm Mộc bản triều Nguyễn và Châu bản triều Nguyễn.

Không gian giới thiệu được hình thành trên cơ sở triển khai các Đề án “Bảo quản và phát huy giá trị tài liệu Mộc bản triều Nguyễn” và “Bảo quản và phát huy giá trị tài liệu Châu bản triều Nguyễn” do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ năm 2016.

Không gian giới thiệu gồm ba không gian hợp phần, trong đó, trung tâm là Không gian Media hiện đại - nơi tài liệu lưu trữ được chuyển hóa thành nội dung media, dữ liệu số, sản phẩm tương tác đa phương tiện.

Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ phát biểu tại lễ ra mắt

Bên cạnh đó, Không gian Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu mang đến cho công chúng trong nước và quốc tế một cái nhìn tổng quan, dễ tiếp cận về di sản tư liệu và tài liệu lưu trữ quốc gia, đồng thời, cho phép công chúng có thể tìm hiểu, tra cứu, tương tác và học tập từ tài liệu lưu trữ gốc thông qua các màn hình tương tác, tìm kiếm thông tin.

Đặc biệt, trong khuôn khổ ra mắt Không gian giới thiệu, một số tài liệu lưu trữ gốc tiêu biểu về Quốc kỳ, Quốc ca, Quốc huy và Hiến pháp đã được lựa chọn giới thiệu tới công chúng - như những biểu tượng thiêng liêng của quốc gia, kết tinh ý chí, khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.

Không gian Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu mang đến cho công chúng trong nước và quốc tế một cái nhìn tổng quan, dễ tiếp cận về di sản tư liệu và tài liệu lưu trữ quốc gia.

Ngoài ra, Không gian Lịch sử ngành Lưu trữ Việt Nam được bố trí với mục đích tôn vinh hành trình hình thành và phát triển của nghề lưu trữ, cùng những thế hệ người làm lưu trữ đã lặng thầm gìn giữ, bảo vệ và trao truyền các di sản tư liệu, tài liệu lưu trữ quốc gia qua các thời kỳ.

Hiện thực hóa Nghị quyết 57

Phát biểu tại sự kiện, ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, nhấn mạnh, tài liệu lưu trữ quốc gia là nguồn sử liệu gốc đặc biệt quan trọng, phản ánh trung thực tiến trình lịch sử, văn hóa, tư duy quản trị và sự phát triển của đất nước qua các thời kỳ. Trong đó, Mộc bản triều Nguyễn và Châu bản triều Nguyễn - hai khối di sản tư liệu thế giới được UNESCO ghi danh - không chỉ là niềm tự hào của ngành Lưu trữ, mà còn là tài sản vô giá của quốc gia, của dân tộc Việt Nam.

Tài liệu lưu trữ được chuyển hóa thành nội dung media, dữ liệu số, sản phẩm tương tác đa phương tiện

Không gian này không chỉ hiện thực hóa quy định của Luật Lưu trữ năm 2024 trong việc chủ động bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, nâng cao khả năng thụ hưởng giá trị di sản của Nhân dân, mà còn phù hợp với thông lệ quốc tế, khi cơ quan lưu trữ của một quốc gia phải là địa chỉ tin cậy nhất giới thiệu những tài liệu quý, tiêu biểu, phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và truyền thống của mỗi quốc gia.

Đặc biệt, quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Cục xác định: Chuyển đổi số trong lưu trữ chính là chuyển đổi cách thức cung cấp thông tin, cách công chúng tiếp cận và sử dụng tài liệu lưu trữ. Không gian giới thiệu này chính là nơi hiện thực hóa cách tiếp cận đó và được xác định là trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi số và phục vụ xã hội của ngành Lưu trữ trong giai đoạn mới.

Theo Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, đây không chỉ là việc sắp xếp một diện tích giới thiệu đơn thuần, mà còn khẳng định quyết tâm mạnh mẽ của ngành Lưu trữ trong việc đưa di sản tư liệu, tài liệu lưu trữ quốc gia đến gần hơn với công chúng.

“Chúng tôi luôn nhận thức sâu sắc rằng, với chiều sâu lịch sử hàng nghìn năm văn hiến và truyền thống hào hùng của dân tộc, di sản tư liệu và tài liệu lưu trữ quốc gia không thể và không nên chỉ dừng lại ở quy mô hiện tại. Để thực sự xứng đáng với 'hồn cốt' dân tộc, với những giá trị ký ức thiêng liêng mà tiền nhân để lại, những di sản tư liệu, tài liệu quý giá ấy cần được đặt trong một không gian tương xứng - một công trình mang tầm vóc quốc gia, trang trọng và tinh tế” – ông Đặng Thanh Tùng nói.