Người Việt thận trọng hơn trong chi tiêu, cắt giảm mua sắm hàng xa xỉ

Nội dung trên được nêu ra trong báo cáo thị trường nội địa Việt Nam năm 2025, do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) vừa phát hành.

Theo đó, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường nội địa, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết, trong năm 2025, những bất ổn chính trị trên thế giới, các chính sách thương mại quốc tế có nhiều biến động theo chiều hướng bất lợi cho xuất nhập khẩu hàng hóa, theo đó, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế trong nước, tuy nhiên, với kết quả tăng trưởng GDP đạt được năm 2025 khá ấn tượng (trên 8% theo đúng chỉ đạo và mục tiêu đề ra) cho thấy những nỗ lực, sự nhanh nhạy của các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hàng hóa trong nước và sự điều chỉnh kịp thời các biện pháp hỗ trợ của Chính phủ và các bộ nhằm tháo gỡ điểm nghẽn khi lưu thông hàng hóa gặp khó khăn, bảo đảm duy trì được sản lượng sản xuất và tiêu thụ hàng hóa cho các doanh nghiệp.

Người Việt vẫn duy trì mức chi ổn định cho các nhu yếu phẩm hàng ngày như thực phẩm, y tế và giáo dục.

Qua những giai đoạn này cho thấy, khi thị trường xuất khẩu gặp khó khăn hoặc khi chuỗi cung ứng, lưu chuyển hàng hóa quốc tế gặp những trở ngại, thị trường trong nước vẫn luôn là vùng an toàn và trụ đỡ quan trọng cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hàng hóa xuất nhập khẩu, góp phần giữ nhịp tăng trưởng cho nền kinh tế.

Trong đó, về thu nhập của người dân, từ cuối năm 2024 đến nửa đầu năm 2025, khi cả nước tập trung sắp xếp lại bộ máy hành chính của các bộ, ngành, địa phương, cùng với việc rà soát cắt giảm nhân sự tại các doanh nghiệp (đặc biệt là lĩnh vực ngân hàng, công nghệ thông tin... khi công nghệ số được áp dụng phổ biến).

Số lượng lao động mất việc làm tăng, ước tính trong khu vực công, lượng lao động cắt giảm khoảng hơn 100.000 người. Trong khu vực tư nhân, nhiều doanh nghiệp lớn cũng cắt giảm nhân sự với mức cắt giảm từ 120 - 2.000 nhân sự/doanh nghiệp, việc này đã ảnh hưởng đến thu nhập của người lao động.

Tuy nhiên, từ cuối quý III/2025, sau khi các địa phương sắp xếp ổn định bộ máy chính quyền 2 cấp, các gói đầu tư công được đẩy mạnh giải ngân, các chính sách thương mại quốc tế được công bố rõ ràng, hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp ổn định và phát triển đã hỗ trợ cho thị trường lao động, việc làm.

Với mức tăng trưởng GDP cả nước năm 2025 đạt trên 8%, thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đã đạt mức khoảng 5.800 USD/người. Mức thu nhập bình quân này cao hơn một số nước trong khu vực như Lào, Campuchia, Philippines, Myanmar và thuộc nhóm thu nhập trung bình cao (theo mức phân loại của World Bank).

Mặc dù vậy, với mức thu nhập trung bình, mức sống và chi tiêu của người dân Việt Nam vẫn chủ yếu tập trung cho các nhu cầu thiết yếu, các lĩnh vực dịch vụ và tích lũy vẫn chiếm tỷ lệ thấp.

Về yếu tố thay đổi hành vi tiêu dùng của người Việt Nam, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho rằng, trong những năm gần đây, với việc được tiếp cận thông tin rộng và đa chiều, thay đổi mức sống, thu nhập và thói quen tiêu dùng, người tiêu dùng Việt Nam đang có xu hướng chín chắn và thông minh hơn trong các quyết định chi tiêu.

Bên cạnh đó, năm 2025, thị trường lao động, việc làm có nhiều biến động, dẫn đến những bất ổn trong thu nhập khiến người tiêu dùng Việt có xu hướng thận trọng hơn trong chi tiêu khi cắt giảm mua sắm đối với các mặt hàng không thiết yếu như hàng xa xỉ và thiết bị điện tử, trong khi vẫn duy trì mức chi ổn định cho các nhu yếu phẩm hàng ngày như thực phẩm, y tế và giáo dục.

Trong quá trình xem xét, lựa chọn sản phẩm, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên giá trị và trải nghiệm thay vì chỉ tập trung vào giá cả. Họ quan tâm đến những nội dung thực chất như đánh giá sản phẩm từ người dùng thực, mô tả chi tiết và khuyến nghị từ cộng đồng hơn là các chương trình khuyến mãi và quảng cáo truyền thống, qua đó, thể hiện sự trưởng thành hơn trong hành vi tiêu dùng.

Mặt khác, theo xu thế chung và sự phát triển về trình độ học vấn, ý thức về tiêu dùng bền vững và thân thiện môi trường đang gia tăng mạnh khi người tiêu dùng Việt Nam sẵn sàng trả giá cao hơn cho các sản phẩm xanh, hữu cơ và có chứng nhận môi trường.

Cùng đó, ý thức về sức khỏe và mong muốn nâng cao chất lượng cuộc sống toàn diện của người tiêu dùng Việt Nam ngày càng tăng nên người tiêu dùng có xu hướng theo các chế độ ăn lành mạnh, tăng sử dụng thực phẩm hữu cơ, bổ sung dinh dưỡng chức năng, và tích cực tìm kiếm các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tinh thần hơn trước.