Khơi thông nguồn lực để kinh tế tư nhân thực sự là động lực quan trọng nhất

Từ động lực quan trọng đến động lực quan trọng nhất

Kể từ năm 1986, sau khi Đại hội Đảng lần thứ VI năm 1986 đề ra chính sách kinh tế nhiều thành phần, chủ trương và nhận thức về vai trò của kinh tế tư nhân đã được phát triển qua từng kỳ đại hội sau đó, quan điểm của Đảng về kinh tế tư nhân ngày càng cởi mở và nhất quán.

Đại hội VI thừa nhận sự tồn tại của kinh tế tư nhân trong nền kinh tế nhiều thành phần, coi nền kinh tế có cơ cấu nhiều thành phần là một đặc trưng của thời kỳ quá độ.

Từ Đại hội VII đến Đại hội XIII, Đảng từng bước mở rộng quyền phát triển, xác định vai trò ngày càng quan trọng của kinh tế tư nhân. Đại hội X (năm 2006) đã nêu rõ chủ trương coi trọng kinh tế tư nhân, đến Đại hội XII coi kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế.

Tổng Bí thư Tô Lâm gặp mặt Đoàn đại biểu doanh nhân tiêu biểu của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, tháng 10/2024. Ảnh: TTXVN.

Ngày 4/5/2025, Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân khẳng định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Đặc biệt, tới Đại hội XIV, Đảng đã coi phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

"Nếu như tại các kỳ Đại hội XII và XIII Đảng ta khẳng định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng, thì tại Đại hội XIV này, một bước tiến mới về tư duy lý luận đã được xác lập. Dự thảo các văn kiện và tinh thần chỉ đạo đã nhấn mạnh việc nâng tầm khu vực này thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế", ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi nhận định.

Theo ông Huy, sự thay đổi này không chỉ nằm ở câu chữ mà phản ánh một thực tế khách quan đó là khu vực tư nhân hiện đóng góp hơn 45% GDP, tạo ra hàng triệu việc làm và là nơi khởi nguồn của những ý tưởng đổi mới sáng tạo đột phá. Việc xác lập vị thế mới giúp xóa bỏ những rào cản tâm lý cuối cùng, tạo sự bình đẳng tuyệt đối giữa các thành phần kinh tế.

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi.

"Với Nghị quyết 68, Đảng ta khẳng định vai trò trụ cột của khu vực tư nhân trong việc tạo ra của cải, việc làm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Sự chuyển dịch này nhằm huy động tối đa mọi nguồn lực xã hội để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn 2026 - 2030", ông Huy nói thêm.

Ông Nguyễn Quang Huy cũng cho biết thêm, nhìn lại lịch sử từ lúc Đổi mới (năm 1986), tư duy về kinh tế tư nhân đã trải qua những bước tiến dài. Tuy nhiên, như nội dung tại các dự thảo văn kiện Đại hội XIV, sự thay đổi không chỉ dừng lại ở quy mô tăng trưởng mà là sự giải phóng hoàn toàn về tư tưởng.

"Việc khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất đánh dấu sự chấm dứt của mọi rào cản mang tính định kiến thành phần. Đây là lời cam kết mạnh mẽ nhất của Đảng về việc xây dựng một nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện đại, nơi mọi nguồn lực của người dân được tôn trọng và bảo vệ", ông Huy nhận định.

Đột phá thể chế - cởi trói để bay xa

Ở góc độ doanh nghiệp, kỳ vọng lớn nhất của cộng đồng doanh nghiệp gửi tới Đại hội XIV chính là sự đột phá về thể chế. Tinh thần của đại hội là chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ và kiến tạo.

Chia sẻ với phóng viên, ông Nguyễn Thanh Quân, Tổng Giám đốc Tổng Công ty CP Đầu tư xây dựng Minh Tuấn bày tỏ kỳ vọng vào một hệ thống pháp luật đồng bộ, xóa bỏ tình trạng chồng chéo giữa các luật (như Luật Đất đai, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu), giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.

Đường phố Hà Nội được trang hoàng chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Đồng thời cần cắt giảm mạnh mẽ các giấy phép con, giảm chi phí tuân thủ để doanh nghiệp Việt có đủ sức cạnh tranh với các tập đoàn đa quốc gia ngay trên sân nhà. "Đảng và Nhà nước cần giải quyết được bài toán về niềm tin. Doanh nghiệp không chỉ cần ưu đãi, mà họ cần sự ổn định và dự báo được của chính sách. Khi quyền tài sản được bảo vệ tuyệt đối, nguồn vốn trong dân sẽ tự khắc tuôn chảy vào sản xuất kinh doanh", ông Quân chia sẻ.

Theo ông Quân, để kinh tế tư nhân thực sự bứt phá, cần xác định "đột phá của đột phá" nằm ở cải cách thể chế. Kỳ vọng lớn nhất của cộng đồng doanh nghiệp là việc tạo dựng một môi trường pháp lý minh bạch, nơi doanh nghiệp được làm tất cả những gì pháp luật không cấm, triệt để xóa bỏ tư duy không quản được thì cấm như Tổng Bí thư Tô Lâm đã yêu cầu.

Ông Quân cho rằng, nội dung dự thảo văn kiện Đại hội XIV đặt kỳ vọng đặc biệt vào việc hình thành các tập đoàn kinh tế tư nhân có sức mạnh dẫn dắt. Việt Nam không thể trở thành quốc gia phát triển chỉ bằng việc gia công hay thu hút FDI đơn thuần.

Theo đó, các doanh nghiệp Việt phải từng bước làm chủ công nghệ lõi. Khối tư nhân được kỳ vọng trở thành hạt nhân trong các lĩnh vực chiến lược như: Công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), và chế biến chế tạo cao cấp.

Cùng đó, các doanh nghiệp phải biết liên kết chuỗi giá trị. Các tập đoàn lớn như Vingroup, Thaco, FPT hay Hòa Phát không chỉ phát triển độc lập mà phải đóng vai trò "nhà thầu chính", kết nối đưa hàng vạn doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

"Nếu không có những doanh nghiệp tư nhân đủ mạnh để cạnh tranh sòng phẳng với các tập đoàn đa quốc gia, chúng ta sẽ mãi kẹt trong phân khúc giá trị thấp của chuỗi cung ứng toàn cầu", ông Nguyễn Thanh Quân nhìn nhận.

Cũng theo ông Quân, khi Nghị quyết Đại hội XIV được ban hành, và cùng với những quyết sách lớn song hành trong thời gian tới, các chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cụ thể, kinh tế tư nhân sẽ tiếp tục phát triển, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của đất nước.

Khi đó, sự phát triển mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mà còn là trụ cột để xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nâng cao vai trò chủ động của Việt Nam trong cục diện chính trị thế giới, nền kinh tế toàn cầu.