Quy trình bầu Ủy viên Trung ương, Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Ban Bí thư

Đại hội Đảng XIV đang diễn ra tại Hà Nội sẽ tiến hành một trong những nội dung quan trọng nhất là bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Cơ cấu dự kiến gồm 180 Ủy viên chính thức và 20 Ủy viên dự khuyết, bầu bằng hình thức bỏ phiếu kín.

Theo Quy chế bầu cử trong Đảng, trước khi bỏ phiếu, Đoàn Chủ tịch sẽ báo cáo đại hội về yêu cầu, tiêu chuẩn, cơ cấu và số lượng Ban Chấp hành Trung ương khóa mới do Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII chuẩn bị để đại hội thảo luận, biểu quyết thông qua.

Trên cơ sở đề án đã được thông qua, Đoàn Chủ tịch trình danh sách nhân sự; đại biểu thực hiện quyền ứng cử, đề cử, đồng thời đại hội xem xét các trường hợp xin rút theo quy định trước khi chốt danh sách và thực hiện các bước bầu cử.

Tổng Bí thư Tô Lâm dự phiên thảo luận tại hội trường sáng 21/1. Ảnh: daihoidangtoanquoc.vn.

Căn cứ Quyết định số 190-QĐ/TW năm 2024 của Ban Chấp hành Trung ương về quy chế bầu cử trong Đảng, công tác bầu cử nhân sự cấp cao tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương khóa mới (trong khuôn khổ Đại hội XIV) được thực hiện theo nguyên tắc tập trung dân chủ, bỏ phiếu kín

Về nguyên tắc chung: Việc bầu cử Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Ban Bí thư do Ban Chấp hành Trung ương khóa mới thực hiện tại Hội nghị lần thứ nhất. Kết quả bầu cử sẽ được báo cáo và công bố trước khi bế mạc Đại hội.

Quy trình bầu Bộ Chính trị (gồm 9 bước): Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương sẽ thảo luận, biểu quyết về số lượng Ủy viên Bộ Chính trị cần bầu; thông qua danh sách bầu cử (bao gồm nhân sự do khóa trước đề cử và ứng cử, đề cử tại Hội nghị). Sau đó, tiến hành bỏ phiếu kín để bầu Ủy viên Bộ Chính trị trong số các Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương.

1. Phiên họp thứ nhất của Ban Chấp hành Trung ương Đảng do Tổng Bí thư khóa trước (tái cử hoặc không tái cử) làm triệu tập viên khai mạc và chủ trì cho đến khi bầu xong Đoàn Chủ tịch hội nghị.

Trường hợp Tổng Bí thư khóa trước không thể làm triệu tập viên thì Đoàn Chủ tịch đại hội cử triệu tập viên.

2. Đoàn Chủ tịch Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng báo cáo về đề án và đề nghị số lượng Ủy viên Bộ Chính trị cần bầu.

3. Hội nghị thảo luận, biểu quyết về số lượng Ủy viên Bộ Chính trị.

4. Đoàn Chủ tịch báo cáo danh sách những người được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa trước đề cử vào Bộ Chính trị.

5. Tiến hành ứng cử, đề cử.

6. Họp tổ để thảo luận.

7. Đoàn Chủ tịch tổng hợp danh sách những người tự ứng cử, được đề cử; đề xuất những trường hợp được rút và không được rút khỏi danh sách bầu cử, báo cáo hội nghị xem xét, quyết định.

Lấy phiếu xin ý kiến của hội nghị đối với những người ứng cử, được đề cử tại hội nghị (nếu cần).

8. Lập danh sách bầu cử, hội nghị biểu quyết thông qua số lượng và danh sách bầu cử Bộ Chính trị.

9. Bầu cử, kiểm phiếu, công bố kết quả bầu cử.

Quy trình bầu Tổng Bí thư (gồm 5 bước): Tổng Bí thư được bầu trong số các Ủy viên Bộ Chính trị vừa trúng cử. Quy trình bao gồm việc báo cáo về yêu cầu, tiêu chuẩn; thảo luận nhân sự được giới thiệu từ khóa trước và ý kiến giới thiệu của Bộ Chính trị khóa mới (hoặc kết quả giới thiệu tại Đại hội để tham khảo); lập danh sách và tiến hành bỏ phiếu kín.

1. Đoàn Chủ tịch báo cáo về yêu cầu, tiêu chuẩn Tổng Bí thư và dự kiến nhân sự Tổng Bí thư được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá trước giới thiệu, ý kiến giới thiệu của Bộ Chính trị khoá mới, kết quả giới thiệu nhân sự Tổng Bí thư của đại hội để hội nghị tham khảo.

2. Họp tổ để thảo luận và tiến hành ứng cử, đề cử.

3. Đoàn Chủ tịch tổng hợp danh sách những người tự ứng cử, được đề cử; đề xuất những trường hợp được rút và không được rút khỏi danh sách bầu cử, báo cáo hội nghị xem xét, quyết định.

Lấy phiếu xin ý kiến của hội nghị đối với những người ứng cử, được đề cử tại hội nghị (nếu cần).

4. Lập danh sách bầu cử, hội nghị biểu quyết thông qua số lượng và danh sách bầu cử.

5. Bầu cử, kiểm phiếu, công bố kết quả bầu cử.

Quy trình bầu Ban Bí thư (gồm 8 bước): Tương tự như quy trình bầu Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương sẽ thảo luận, biểu quyết số lượng và tiến hành bầu các Ủy viên Ban Bí thư thông qua hình thức bỏ phiếu kín.

1. Tổng Bí thư thay mặt Đoàn Chủ tịch Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng báo cáo về đề án và đề nghị số lượng Ủy viên Ban Bí thư cần bầu.

2. Hội nghị thảo luận, biểu quyết về số lượng Ủy viên Ban Bí thư.

3. Đoàn Chủ tịch báo cáo danh sách những người được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa trước đề cử vào Ban Bí thư.

4. Tiến hành ứng cử, đề cử.

5. Họp tổ để thảo luận.

6. Đoàn Chủ tịch tổng hợp danh sách những người tự ứng cử, được đề cử; đề xuất những trường hợp được rút và không được rút khỏi danh sách bầu cử, báo cáo hội nghị xem xét, quyết định.

Lấy phiếu xin ý kiến của hội nghị đối với những người tự ứng cử, được đề cử tại hội nghị (nếu cần).

7. Lập danh sách bầu cử, hội nghị biểu quyết thông qua số lượng và danh sách bầu cử Ban Bí thư.

8. Bầu cử, kiểm phiếu, công bố kết quả bầu cử.

Theo Quy chế bầu cử, đối với đại hội đại biểu, người trúng cử phải đạt số phiếu bầu quá một nửa so với tổng số đại biểu chính thức được triệu tập trừ số cấp uỷ viên cấp triệu tập đại hội vắng mặt suốt thời gian đại hội, đại biểu chính thức vắng mặt suốt thời gian đại hội không có đại biểu dự khuyết thay thế.

Trường hợp số người đạt số phiếu bầu quá một nửa nhiều hơn số lượng cần bầu thì những người trúng cử là những người có số phiếu cao hơn lấy từ trên xuống cho đến khi đủ số lượng cần bầu.

Nếu cuối danh sách trúng cử có nhiều người bằng phiếu nhau và nhiều hơn số lượng cần bầu, thì chủ tịch hoặc Đoàn Chủ tịch đại hội (hội nghị) lập danh sách những người ngang phiếu nhau đó để đại hội (hội nghị) bầu lại và lấy người có số phiếu cao hơn, không cần phải quá một nửa. Trường hợp bầu lại mà số phiếu vẫn bằng nhau, có bầu tiếp hay không do đại hội (hội nghị) quyết định.