Hương Sơn trước mùa hội 2026: Chùa cổ thay áo mới

Những ngày đầu năm, khi dòng suối Yến chưa vào mùa đông đúc, Khu di tích danh thắng Hương Sơn hiện lên với diện mạo khác biệt so với nhiều mùa hội trước.

Lối lên chùa Thiên Trù thông thoáng hơn, các khu dịch vụ được sắp xếp gọn gàng, trật tự; không gian cảnh quan được trả lại sự hài hòa vốn có. Những thay đổi diễn ra lặng lẽ nhưng đủ để người dân địa phương và du khách cảm nhận rõ một sự chuẩn bị nghiêm túc cho mùa lễ hội lớn nhất trong năm.

Khu di tích thắng cảnh Hương Sơn (chùa Hương)

Lễ hội Chùa Hương 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 18/2 đến 11/5, khai hội vào mùng 6 tháng Giêng. Đây không chỉ là mùa lễ hội thường niên, mà còn là một dấu mốc quan trọng trong định hướng phát triển Khu di tích quốc gia đặc biệt Chùa Hương theo hướng bài bản, bền vững, gắn với mục tiêu xây dựng khu du lịch quốc gia trong tương lai.

Chính vì vậy, công tác chuẩn bị năm nay được đặt trong yêu cầu cao hơn, chặt chẽ hơn, không chỉ dừng lại ở việc tổ chức lễ hội, mà còn là cách quản lý và khai thác di tích lâu dài.

Chỉnh trang không gian, trả lại sự thông thoáng cho di tích

Từ đầu tháng 1, xã Hương Sơn đã triển khai đồng loạt các biện pháp chỉnh trang, sắp xếp lại không gian lễ hội. Các điểm kinh doanh dịch vụ được rà soát, bố trí theo quy hoạch; những hàng quán tự phát, lấn chiếm lối đi bị yêu cầu tháo dỡ. Đặc biệt, khu vực chùa Thiên Trù – trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng của quần thể di tích – được ưu tiên trả lại không gian thoáng đãng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hành lễ, vãn cảnh của du khách.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hương Sơn Trần Đức Hải khảo sát khu vực Lễ hội Chùa Hương.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Hương Sơn Trần Đức Hải, việc chỉnh trang không gian lễ hội năm nay được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt.

“Quan điểm của địa phương là tổ chức lễ hội an toàn, văn minh, thân thiện, từng bước hạn chế tình trạng lộn xộn, thương mại hóa không phù hợp, để Chùa Hương thực sự là điểm đến tâm linh, văn hóa đúng nghĩa”, đồng chí Trần Đức Hải nhấn mạnh.

Không chỉ tập trung vào khu vực trung tâm, công tác vệ sinh môi trường, đảm bảo mỹ quan cũng được triển khai đồng bộ trên toàn bộ các tuyến tham quan. Các lối đi bộ, bến đò, khu vực tập trung đông khách được tăng cường lực lượng quản lý, hướng dẫn, nhằm tạo cảm giác an toàn, trật tự ngay từ đầu mùa hội.

Mở rộng tuyến tham quan, giảm áp lực cho mùa cao điểm

Một điểm mới đáng chú ý trong mùa lễ hội 2026 là việc tổ chức, khai thác hiệu quả hơn các tuyến tham quan ngoài tuyến chính Thiên Trù – Hương Tích. Bên cạnh tuyến truyền thống, Ban tổ chức đưa vào hoạt động các tuyến Thanh Sơn – Hương Đài, Long Vân, Tuyết Sơn, giúp du khách có thêm lựa chọn, đồng thời giảm tải cho những điểm vốn thường xuyên quá đông vào cao điểm.

Trải nghiệm đặc biệt tại suối Yến

Việc mở rộng không gian tham quan không chỉ mang ý nghĩa phân luồng khách, mà còn góp phần giới thiệu đầy đủ hơn giá trị văn hóa, cảnh quan của quần thể Hương Sơn. Nhiều tuyến, nhiều điểm di tích trước đây ít được chú ý nay được đầu tư khai thác bài bản, phù hợp với các loại hình du lịch trải nghiệm, khám phá, nghiên cứu văn hóa – lịch sử.

Cùng với đó, Ban tổ chức lễ hội chủ trương tiết giảm các hoạt động mang tính phô trương, hình thức, tập trung giữ gìn sự trang nghiêm của các nghi lễ truyền thống. Lễ hội vẫn giữ được không khí rộn ràng của ngày xuân, nhưng được tổ chức theo hướng gọn gàng, nền nếp hơn, hạn chế tối đa sự xô bồ, chen lấn từng gây nhiều băn khoăn trong những mùa hội trước.

Theo đồng chí Trần Đức Hải, việc điều chỉnh cách tổ chức lễ hội không nhằm làm “nhạt” không khí trẩy hội, mà để đưa lễ hội trở về đúng giá trị cốt lõi.

“Chùa Hương không chỉ là nơi đi lễ đầu năm, mà còn là một không gian văn hóa – tín ngưỡng đặc biệt. Chúng tôi mong muốn mỗi du khách đến đây đều cảm nhận được sự thanh tịnh, sâu lắng, chứ không chỉ là sự đông vui nhất thời”, Bí thư Đảng ủy xã Hương Sơn chia sẻ.

Hướng tới phát triển bền vững, không chỉ một mùa hội

Những thay đổi trong mùa lễ hội 2026 cho thấy một cách tiếp cận mới trong quản lý và phát triển Khu di tích Hương Sơn. Thay vì chỉ tập trung vào cao điểm lễ hội, địa phương đang từng bước xây dựng các sản phẩm du lịch theo mùa, theo chủ đề, khai thác tiềm năng quanh năm của di tích. Từ cảnh quan thiên nhiên, hệ thống chùa, động, đến các giá trị văn hóa bản địa, tất cả đều được đặt trong tổng thể phát triển dài hạn.

Xe điện phục vụ tham quan.

Cùng với việc nâng cao chất lượng tổ chức lễ hội, công tác đào tạo, tập huấn cho đội ngũ phục vụ, thuyết minh viên cũng được chú trọng. Nội dung thuyết minh tại các điểm di tích được chuẩn hóa, giúp du khách hiểu rõ hơn về lịch sử, ý nghĩa văn hóa – tâm linh của từng không gian. Các sản phẩm đặc trưng của địa phương được định hướng phát triển gắn với trải nghiệm, tạo thêm giá trị cho du lịch cộng đồng.

Trước mùa hội mới, Hương Sơn đang thay đổi theo hướng chậm rãi nhưng chắc chắn. Không ồn ào, không phô trương, những điều chỉnh từ không gian, cách tổ chức đến tư duy quản lý đang từng bước tạo nên một Chùa Hương trật tự hơn, văn minh hơn, nhưng vẫn giữ được hồn cốt của một lễ hội truyền thống đã ăn sâu trong đời sống tinh thần của người Việt.

Mùa lễ hội 2026 đang đến gần, và trong sự chuẩn bị ấy, có thể thấy rõ một thông điệp: Chùa Hương không chỉ hướng tới một mùa hội đông vui, mà còn đang chuẩn bị cho một tương lai phát triển bền vững, xứng đáng với vị thế của một di tích quốc gia đặc biệt của Thủ đô.