Hé lộ nhiều bất ngờ khi khi khai quật Điện Kính Thiên

Cuộc khai quật năm 2025 do Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học thực hiện đã hé lộ nhiều thông tin quan trọng về lịch sử kiến trúc và văn hóa của kinh thành nghìn năm tuổi.

Tại diện tích khai quật khoảng 580m², các nhà khảo cổ đã phát hiện tầng văn hóa dày khoảng 6m, gồm 6 lớp văn hóa chồng xếp từ thời Tiền Thăng Long (thế kỷ VII – X), qua Lý – Trần, đến Lê sơ, Lê trung hưng và các kiến trúc thời Nguyễn, cận đại.

Đặc biệt, lớp văn hóa thời Lê có chiều dày khoảng 3m, phản ánh giai đoạn phát triển rực rỡ của Chính điện Kính Thiên, từng là trung tâm nghi lễ và chính trị quan trọng bậc nhất.

Để có mặt bằng khai quật, tòa nhà đã được hạ giải theo quyết định 46 COM 7B.43, công tác hạ giải được tiến hành theo đúng quy trình đã báo cáo UNESCO, hạ giải có kiểm soát theo hướng dẫn thực hiện Hiến chương Quốc tế về Bảo tồn và Trùng tu Di tích và Di chỉ 1964 (Hiến chương Venice 1964), theo Luật Di sản văn hóa Việt Nam 2024.

Theo kết quả bước đầu, đợt khai quật năm 2025 tại vị trí nền điện Kính Thiên đã đem lại nhiều nhận thức mới với việc phát hiện tầng văn hóa dày 6m, tiến thêm một bước quan trọng việc khẳng định vị trí, cấu trúc của nền điện Kính Thiên (thế kỷ 15-18I) chồng xếp lên trên các lớp văn hóa thời Lý, thời Trần (thế kỷ 11-14), thời Tiền Thăng Long (thế kỷ 7-10) minh chứng tầm quan trọng và vị trí thiêng liêng bậc nhất của nền Điện Kính Thiên đối với lịch sử-văn hóa Thăng Long nói riêng, Đại Việt nói chung trong tiến trình lịch sử văn hóa hàng nghìn năm của dân tộc.

Các nhà khoa học khai quật Điện Kính thiên

Cuộc khai quật là cơ sở khoa học có tính xác thực nhất góp phần quyết định phục vụ chiến lược phục dựng Chính điện Kính Thiên và không gian Chính điện Kính Thiên thời Lê. Cuộc khai quật cũng đáp ứng nghiêm túc các Khuyến nghị của UNESCO/ICOMOS, yêu cầu của Luật Di sản văn hóa, minh chứng rõ ràng hơn những thuộc tính cơ bản giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thế giới Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long- Hà Nội.

Đây cũng là cơ sở khoa học có tính xác thực nhất góp phần quyết định phục vụ chiến lược phục dựng chính điện Kính Thiên và không gian chính điện Kính Thiên thời Lê.

Cuộc khai quật cũng đáp ứng nghiêm túc các Khuyến nghị của UNESCO/ICOMOS, yêu cầu của Luật Di sản văn hóa, minh chứng rõ ràng hơn những thuộc tính cơ bản giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thế giới Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long-Hà Nội.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Tống Trung Tín - Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam nhấn mạnh ba thành tựu đạt được khi khai quật thăm dò khu vực chính điện Kính Thiên năm 2025 là cơ sở quan trọng để phục vụ nghiên cứu lịch sử Thăng Long, lịch sử Đại Việt, lịch sử đất nước và phục vụ chiến lược bảo tồn và phục dựng chính điện Kính Thiên với sự kiểm tra, giám sát và hướng dẫn chặt chẽ của UNESCO.

Tiến sỹ, Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng đây là kết quả rất khoa học và có sức thuyết phục.

Tuy nhiên, ông cũng đề nghị cần phải nghiên cứu kỹ thêm đối với vật liệu xây dựng, vật liệu liên kết biến động rất nhiều qua thời gian cũng như kiến trúc; vật liệu trang trí; màu sắc; cốt nền và phục dựng mối quan hệ giữa kết quả nghiên cứu này với không gian xung quanh của từng thời kỳ.