Vành đai 2,5 - Mở mặt bằng, mở lối cho Thủ đô

Nhìn từ các công trường đang mở dần trên trục vành đai 2,5, dễ nhận ra một điểm chung: nơi nào mặt bằng thông, nơi đó máy móc, nhân lực lập tức “vào nhịp”. Sự chuyển động ấy không chỉ là câu chuyện của một tuyến đường dài 19,41km, mặt cắt 40-50m, mà còn phản ánh quyết tâm của thành phố trong việc khép dần một “mạch bổ trợ” quan trọng, giảm áp lực cho vành đai 2 và vành đai 3 vốn thường xuyên quá tải.

Đồng thuận từ từng mét vuông đất

Để một tuyến đường về đích, giai đoạn khó nhất thường nằm ở khâu giải phóng mặt bằng, nơi quyền lợi, sinh kế, chỗ ở của người dân gắn chặt với từng thửa đất.
Thực tế tại phường Cầu Giấy cho thấy, dù nhiều hồ sơ đã hoàn thiện, việc bàn giao mặt bằng vẫn cần thêm thời gian tháo gỡ các vướng mắc cụ thể: đã có 334/338 trường hợp được phê duyệt phương án, 191 trường hợp bàn giao (khoảng 10.500m2), nhưng vẫn còn các nhóm hộ đã nhận tiền chưa di chuyển và các trường hợp chưa đồng thuận.

Dự án đường Vành đai 2,5 đoạn Cầu Giấy - Khu đô thị mới Dịch Vọng (Cầu Giấy, Hà Nội) triển khai từ nhiều năm nhưng chưa hoàn thành. Ảnh: Sóng Hữu

Ở phường Yên Hòa, bài toán càng phức tạp hơn khi tuyến đi qua khu dân cư đông đúc, liên quan cả đất ở, đất tôn giáo tín ngưỡng, đất nông nghiệp, đất nghĩa trang và đất công.
Báo cáo ngày 30/12 cho thấy tổng diện tích dự kiến thu hồi hơn 28.722m2, liên quan 750 hộ gia đình, cá nhân, chia 2 phân đoạn với nhiều hạng mục nhạy cảm như chùa, chợ tạm, giếng cổ, cây hương, mộ phần. Cách làm được địa phương nhấn mạnh là “thông luồng” thủ tục, đối thoại, vận động để tạo đồng thuận, đồng thời đề xuất cơ chế rút ngắn quy trình và sớm có căn cứ giá đất bồi thường năm 2026.

Điểm đáng chú ý là nhiều nơi đã “chốt mốc” tiến độ theo hướng đo đếm được. Với đoạn Đầm Hồng - Nguyễn Trãi, diện tích cần giải phóng 6,09ha, tổng mức đầu tư 2.432 tỷ đồng, địa phương cam kết hoàn thành giải phóng mặt bằng trong quý I/2026, thành phố bố trí 350 căn hộ tái định cư. Còn ở đoạn đầu tuyến Lĩnh Nam (từ đường dẫn cầu Thanh Trì đến Vĩnh Hoàng), dài khoảng 1,52km, diện tích cần giải phóng khoảng 5,64ha, các phường liên quan cam kết hoàn thành trước 31/3/2026; quỹ tái định cư 196 căn hộ đã được bố trí tại nhà C13/DD1 phường Lĩnh Nam.

Khi mặt bằng thông, công trường tăng tốc

Trên trục vành đai 2,5, các hạng mục “nút thắt” đang được đặt trong mục tiêu hoàn thành đồng bộ theo mốc quý I/2026. Đơn cử hầm chui tại nút giao giữa vành đai 2,5 với đường Giải Phóng có tổng mức đầu tư 778 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong quý I/2026; đoạn Quốc lộ 1A - Đầm Hồng triển khai theo hình thức PPP (hợp đồng BT) với tổng mức đầu tư 971 tỷ đồng cũng đặt mục tiêu hoàn thành trong quý I/2026.

Ở những điểm đã đủ điều kiện thi công, nhịp độ công trường cho thấy “tốc độ” phụ thuộc rất lớn vào mặt bằng sạch. Tuyến Minh Khai - Vĩnh Tuy - Yên Duyên (kết nối từ vành đai 2,5 ra vành đai 3), dài hơn 2km, tổng mức đầu tư hơn 370 tỷ đồng, ghi nhận công nhân chia ca kíp làm việc, máy xúc, xe lu, xe tải hoạt động liên tục để hoàn thiện nền đường và hạ tầng kỹ thuật ngầm.

Đây cũng là hình ảnh cụ thể cho thấy khi mặt bằng được “mở”, các đơn vị thi công hoàn toàn có thể bứt tốc, rút ngắn thời gian đưa công trình vào khai thác.

Dự án đường Minh Khai - Vĩnh Tuy - Yên Duyên nối tiếp từ đường Vành đai 2,5 đến Vành đai 3 (phường Hoàng Mai), 1/2 chiều đường đoạn từ khu đô thị Gamuda tiếp giáp với Vành đai 3 đến khu nhà ở Hoàng Mai dài gần 1km đang được thi công phần nền và hạ tầng kỹ thuật ngầm.

Ý nghĩa của vành đai 2,5 vì thế không chỉ nằm ở một tuyến đường mới, mà ở khả năng tạo hành lang lưu thông thông suốt, chia sẻ áp lực cho các trục vành đai hiện hữu, đồng thời mở thêm không gian phát triển đô thị, dịch vụ, thương mại dọc tuyến.

Các báo cáo, chỉ đạo gần đây đều nhấn mạnh yêu cầu huy động cả hệ thống chính trị, làm tốt công tác tuyên truyền, đối thoại để người dân thấu hiểu và đồng thuận, xem đây là điều kiện tiên quyết để dự án về đích đúng cam kết.

Giải pháp để “về đích” đúng hẹn

Để vành đai 2,5 thực sự cán đích theo mốc quý I/2026, trọng tâm vẫn là giữ vững đồng thuận xã hội bằng cách công khai, minh bạch phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; chuẩn bị đủ quỹ nhà, quỹ đất tái định cư để người dân ổn định sớm; tăng phối hợp giữa các phường tại khu vực chồng lấn địa giới, tránh “vướng” vì thủ tục nguồn gốc đất; đẩy nhanh di dời hạ tầng kỹ thuật ngầm, nổi để không tạo điểm nghẽn mới; đồng thời yêu cầu nhà thầu tổ chức thi công an toàn, hạn chế ảnh hưởng sinh hoạt khu dân cư và cam kết tiến độ theo từng mốc kiểm đếm được.

Khi người dân đồng thuận, mặt bằng được bàn giao đúng hẹn, “đích đến” của công trình sẽ gần hơn, và lợi ích giao thông - đô thị mà dự án mang lại sẽ sớm trở thành giá trị hiện hữu trong đời sống Thủ đô.