Thế hệ "gì cũng thuê” - sự dịch chuyển lối sống người trẻ Việt

Không cần sở hữu để khẳng định bản thân

Trong bức tranh tiêu dùng của nhiều người trẻ Việt Nam hiện nay, Gen Z nổi lên như thế hệ chủ động nhất trong việc lựa chọn thuê thay vì mua. Khác với thế hệ cha mẹ vốn coi việc sở hữu nhà, xe hay tài sản tích lũy là thước đo của thành công, Gen Z tiếp cận cuộc sống theo hướng linh hoạt hơn, đề cao trải nghiệm, tính tiện lợi và khả năng thích ứng.

Lan Anh (24 tuổi, nhân viên truyền thông tại phường Cầu Giấy, Hà Nội) bắt đầu thuê đồ từ những năm cuối đại học, khi lịch học, lịch làm thêm và các sự kiện ngoại khóa liên tục đan xen.

“Có tháng mình phải đi dự hội thảo, đám cưới, tiệc công ty của người quen. Nếu mỗi lần đều mua đồ mới thì tiền sinh hoạt chắc chắn bị đội lên rất nhiều”, Lan Anh kể.

Thay vì dành tiền mua sắm, Lan Anh chọn các cửa hàng cho thuê váy, phụ kiện theo ngày. Ban đầu, đó chỉ là giải pháp tiết kiệm, nhưng dần dần trở thành thói quen tiêu dùng.

Thay vì dành tiền mua sắm, Lan Anh chọn các cửa hàng cho thuê váy, phụ kiện theo ngày cho các sự kiện phải tham gia

“Mình nhận ra một chiếc váy đẹp nhưng chỉ mặc một lần thì rất phí. Thuê vừa gọn nhà, vừa không phải nghĩ chuyện cất giữ hay lỗi mốt”, cô nói.

Khi đi làm toàn thời gian, thói quen này không thay đổi. Lan Anh cho biết mức thu nhập của một nhân viên truyền thông trẻ tại Thủ đô khiến cô phải cân nhắc kỹ từng khoản chi. Tiền thuê nhà, ăn uống, đi lại đã chiếm phần lớn thu nhập của cô. Nếu còn phải mua sắm nhiều đồ không dùng thường xuyên thì áp lực lên cô gái trẻ sẽ rất căng thẳng.

Không chỉ quần áo, Lan Anh còn thuê cả phụ kiện chụp ảnh, đồ decor cho những buổi tụ họp bạn bè hay sinh nhật nhỏ. Theo cô, việc thuê giúp đáp ứng nhu cầu trải nghiệm mà không tạo cảm giác “gánh nặng tài sản”. “Mình không cảm thấy thiếu thốn vì không sở hữu. Quan trọng là lúc cần thì vẫn có để dùng”, Lan Anh nói.

Điều đáng chú ý là với Lan Anh, thuê không còn mang cảm giác tạm bợ. Ngược lại, đó là lựa chọn chủ động để giữ sự linh hoạt trong cuộc sống. Cô cho rằng bản thân còn trẻ, công việc có thể thay đổi, chỗ ở cũng có thể thay đổi. Mua nhiều đồ lúc này chưa chắc đã phù hợp.

Không chỉ trong lĩnh vực thời trang, tư duy “thuê cho gọn” còn xuất hiện rõ trong lựa chọn nhà ở của Gen Z. Nhiều người trẻ sẵn sàng thuê phòng, thuê căn hộ studio hoặc tham gia các mô hình co-living để tiết kiệm chi phí và giữ sự linh hoạt. Việc “ở tạm” không còn bị xem là thiếu ổn định, mà phù hợp với nhịp sống thay đổi nhanh của người trẻ.

Từ thuê quần áo, nhà ở đến phương tiện di chuyển, nhiều người trẻ Việt Nam, đặc biệt là Gen Z đang ngày càng quen với việc “không sở hữu nhưng vẫn sống đủ”

Theo các chuyên gia, Gen Z là thế hệ trưởng thành trong bối cảnh nhiều biến động: dịch bệnh, suy thoái kinh tế, thị trường lao động cạnh tranh cao. Điều này khiến họ hình thành tâm lý không đặt nặng việc sở hữu sớm, thay vào đó là ưu tiên trải nghiệm, tích lũy kỹ năng và duy trì khả năng dịch chuyển.

Mạng xã hội cũng góp phần thúc đẩy xu hướng này. Với Gen Z, hình ảnh cá nhân và phong cách sống được thể hiện mạnh mẽ trên không gian số. Thuê đồ giúp họ liên tục làm mới bản thân, phù hợp với từng hoàn cảnh, từng “vibe” khác nhau mà không phải chịu áp lực tài chính dài hạn.

Thuê - giải pháp linh hoạt trong hiện tại hay áp lực cho tương lai?

Dù mang lại nhiều tiện ích, xu hướng “thế hệ gì cũng thuê” cũng làm dấy lên những băn khoăn về khả năng tích lũy dài hạn của người trẻ. Khi việc mua nhà, mua xe ngày càng trở nên xa vời, thuê đôi khi không chỉ là lựa chọn, mà là phương án khả dĩ duy nhất.

Minh Hoàng (27 tuổi, kỹ sư công nghệ thông tin tại Hà Nội) hiện đang thuê một căn hộ studio gần nơi làm việc. Với mức thu nhập được xem là khá trong nhóm bạn bè cùng trang lứa, Hoàng vẫn chưa dám nghĩ đến việc mua nhà.

“Giá nhà quá cao so với khả năng tích lũy. Nếu vay mua, mình sẽ chịu áp lực tài chính rất lớn. Thuê giúp mình chủ động hơn, dù đôi lúc vẫn thấy lo cho tương lai”, Hoàng chia sẻ.

Câu chuyện của Hoàng phản ánh tâm lý phổ biến của nhiều người trẻ: chấp nhận thuê trong hiện tại để đổi lấy sự linh hoạt, nhưng vẫn mang theo nỗi trăn trở về sự ổn định lâu dài. Thuê vừa là giải pháp thích nghi, vừa là biểu hiện của những áp lực kinh tế mà thế hệ trẻ đang phải đối mặt.

Minh Hoàng chấp nhận " đi thuê" trong hiện tại để đổi lấy sự linh hoạt, nhưng vẫn mang theo nỗi trăn trở về sự ổn định lâu dài

Ở góc nhìn tích cực, các chuyên gia cho rằng xu hướng thuê không hoàn toàn đồng nghĩa với thất bại trong tích lũy. Trong bối cảnh kinh tế chia sẻ phát triển, việc tối ưu hóa quyền sử dụng thay vì sở hữu có thể giúp người trẻ phân bổ nguồn lực hợp lý hơn, tránh rơi vào bẫy nợ hoặc gánh nặng tài chính kéo dài.

Bên cạnh đó, xu hướng thuê cũng gắn liền với tiêu dùng bền vững - giá trị mà Gen Z đặc biệt quan tâm. Việc dùng chung, tái sử dụng sản phẩm giúp giảm lãng phí và hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường. Những lựa chọn từng bị coi là “tạm bợ” nay dần được nhìn nhận như một phong cách sống có trách nhiệm.

Nhận định về xu hướng này, chuyên gia xã hội học Phạm Thảo Nguyên (Trung tâm tư vấn các vấn đề tâm lý vị thành niên Mindcare) cho rằng việc người trẻ, đặc biệt là Gen Z, ưu tiên thuê thay vì sở hữu là kết quả của cả yếu tố kinh tế lẫn thay đổi giá trị sống.

“Gen Z không phủ nhận giá trị của việc sở hữu, nhưng họ không xem đó là mục tiêu bắt buộc ở giai đoạn đầu đời. Thuê giúp họ giảm áp lực tài chính, giữ sự linh hoạt và tập trung đầu tư cho bản thân. Đây là phản ứng thích nghi của một thế hệ lớn lên trong bối cảnh nhiều bất ổn”, bà Nguyên phân tích.

Tuy nhiên, chuyên gia này cũng lưu ý rằng xu hướng thuê sẽ chỉ thực sự bền vững nếu đi kèm với các chính sách hỗ trợ nhà ở, việc làm và an sinh xã hội cho người trẻ.

“Thuê là lựa chọn hợp lý trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn, xã hội vẫn cần tạo điều kiện để người trẻ có cơ hội sở hữu và tích lũy, nhằm bảo đảm sự ổn định và an toàn kinh tế”, chuyên gia Phạm Thảo Nguyên nhấn mạnh.