Sửa Luật Thủ đô: Phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền Hà Nội

Sáng 3/2, tại phiên họp thứ 54, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nghe báo cáo bước đầu về chủ trương xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi).

Trình bày tóm tắt tờ trình đề xuất xây dựng dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, việc sửa đổi luật nhằm hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định, có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với vị trí, vai trò, tính chất riêng có của Thủ đô, đô thị loại đặc biệt, trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, đóng vai trò hạt nhân và động lực tăng trưởng quan trọng của Vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước; đưa thể chế, pháp luật về Thủ đô trở thành lợi thế cạnh tranh, nền tảng vững chắc, động lực mạnh mẽ cho phát triển, tạo dư địa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế “hai con số”.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày tờ trình.

Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu, quan điểm xây dựng dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) nhằm tiếp tục thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô, đặc biệt là chỉ đạo của Bộ Chính trị và của Tổng Bí thư, bảo đảm phù hợp với Hiến pháp 2013 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 203/2025/QH15 của Quốc hội và các cam kết, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Các cơ chế, chính sách phải có tính vượt trội, đúng vị trí, vai trò, tính chất của Thủ đô, kế thừa, phát triển các quy định đã được thực tiễn kiểm nghiệm tốt, khắc phục bất cập, hạn chế của Luật Thủ đô năm 2024, kế thừa Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô, các cơ chế, chính sách đặc thù đang thí điểm cho các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cơ chế, chính sách xử lý vướng mắc về pháp luật hoặc áp dụng cho từng dự án phù hợp với Thủ đô.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại phiên họp.

Đồng thời tăng cường phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền thành phố Hà Nội nhằm tăng tính chủ động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố. Cùng đó là đảm bảo nhiệm vụ kiểm tra, giám sát của Quốc hội, Chính phủ, thành phố Hà Nội.

Cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô phải có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với bối cảnh thực tiễn phát triển của địa phương và phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực của Nhà nước, tạo động lực, đột phá mới cho Thủ đô, từng bước giải quyết các điểm nghẽn, thách thức và tạo thể chế thuận lợi, dẫn đường, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.

Thay mặt cơ quan soạn thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, bổ sung dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) vào chương trình lập pháp năm 2026, trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI (tháng 4/2026) theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Thảo luận tại phiên họp, đa số ý kiến đại biểu đánh giá cao tờ trình của Chính phủ, khẳng định sự cần thiết khẩn trương rà soát, sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô để đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất về mặt chủ trương ban hành nghị quyết bổ sung về việc sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô theo quy trình rút gọn, trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định giao Ủy ban Pháp luật và Tư pháp chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện báo cáo thẩm tra và dự thảo nghị quyết theo đúng quy định của pháp luật.