Cuối năm 2026 sẽ khởi công dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Theo thông báo kết luận của Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh tại cuộc họp kiểm điểm tình hình triển khai dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam và dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, lãnh đạo Bộ Xây dựng nhìn nhận, bối cảnh hiện tại đòi hỏi sự tập trung và quyết liệt ở mức độ cao nhất để đẩy nhanh tiến độ các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia.

Xác định giải phóng mặt bằng là khâu then chốt quyết định tiến độ khởi công, Bộ trưởng yêu phải hoàn thành việc bàn giao toàn bộ tim tuyến, mốc giới và phạm vi GPMB cho các địa phương khi có đủ cơ sở pháp lý. Đặc biệt lưu ý chủ động phối hợp xử lý sớm việc di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật (điện, nước...) để tránh tình trạng gây đình trệ toàn bộ dự án.

Với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho rằng, dự án đang bước vào giai đoạn then chốt, đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt các mốc thời gian đã đề ra để đảm bảo sự đồng bộ kỹ thuật và tiến độ với phía Trung Quốc.

"Bất kỳ sự chậm trễ nào cũng sẽ ảnh hưởng đến cam kết chung và hiệu quả tổng thể của toàn tuyến", văn bản nêu rõ.

Ảnh minh họa.

Ban Quản lý dự án đường sắt phải hoàn thành công tác khảo sát, thiết kế 16 ga còn lại thuộc dự án thành phần 1 và phấn đấu lựa chọn nhà thầu thi công trong quý I/2026.

Các đơn vị liên quan phải phối hợp chặt chẽ, hoàn thành việc lập báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 3/2026, làm cơ sở để hai nước (Việt Nam và Trung Quốc) tổ chức thẩm định; hoàn thiện phương án nối ray để đảm bảo không ảnh hưởng đến việc khởi động đàm phán, ký kết Hiệp định xây dựng dựng công trình cầu đường sắt qua biên giới thuộc đoạn tuyến đường sắt kết nối giữa ga Lào Cai (Việt Nam) và ga Hà Khẩu Bắc (Trung Quốc) trong tháng 3/2026.

Hoàn thành công tác lựa chọn nhà thầu tư vấn lập thiết kế kỹ thuật dự án thành phần 2 trong tháng 1/2026. Nghiên cứu xây dựng kế hoạch lựa chọn từ 4 - 5 nhà thầu thi công lớn của Trung Quốc liên danh với các nhà thầu Việt Nam đủ năng lực và điều kiện

Bộ trưởng cũng yêu cầu khẩn trương hoàn thành thủ tục, lựa chọn ký hợp đồng tư vấn trước ngày 20/1/2026 để rà soát, tính toán chuyển đổi bộ tiêu chuẩn định mức của Trung Quốc áp dụng cho dự án để làm cơ sở lập thông tư về quản lý chi phí, định mức đơn giá cho dự án thành phần 2.

Ban Quản lý dự án đường sắt chủ động phối hợp chặt chẽ với các tư vấn, nhà thầu thi công và các chủ đầu tư giải phóng mặt bằng để kịp thời hỗ trợ, giải quyết các phát sinh trong quá trình thực hiện dự án; đặc biệt thường xuyên trao đổi, làm việc với các địa phương về tiến độ giải phóng mặt bằng, các vấn đề liên quan giao cắt công trình của địa phương.

Với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Bộ trưởng yêu cầu Vụ Kế hoạch - Tài chính khẩn trương hoàn thành báo cáo của Bộ Xây dựng về cơ chế đặc thù, phương thức đầu tư và tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư…

Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng chủ trì, phối hợp cùng Chủ đầu tư xây dựng tiến độ chi tiết các công việc đảm bảo khởi công dự án vào cuối năm 2026, đặc biệt là vận dụng các cơ chế đặc thù để sớm lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các đơn vị liên quan của bộ tham mưu thành lập các Ban Chỉ đạo của bộ triển khai các dự án đường sắt quốc gia.

Theo nghị quyết của Quốc hội, dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam với mục tiêu xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao hiện đại, đồng bộ nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải, tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững, phát huy lợi thế trên hành lang kinh tế Bắc - Nam, bảo đảm kết nối hiệu quả các hành lang Đông - Tây và các nước trong khu vực, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, thúc đẩy tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, góp phần hiện thực hóa mục tiêu, nhiệm vụ theo Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII và các Nghị quyết của Đảng.

Dự án có tổng chiều dài tuyến khoảng 1.541km; điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Thủ đô Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP HCM), đi qua địa phận 20 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương gồm: Hà Nội, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai, TP HCM.

Về quy mô, đầu tư mới toàn tuyến đường đôi khổ 1.435mm, tốc độ thiết kế 350km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục; 23 ga hành khách, 5 ga hàng hóa; phương tiện, thiết bị; đường sắt tốc độ cao vận chuyển hành khách, đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng phục vụ quốc phòng, an ninh, có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết. Hình thức đầu tư công, áp dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray, điện khí hóa; bảo đảm hiện đại, đồng bộ, an toàn và hiệu quả.

Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất của Dự án khoảng 10.827ha, gồm: Đất trồng lúa khoảng 3.655ha, đất lâm nghiệp khoảng 2.567ha và các loại đất khác theo quy định của pháp luật về đất đai khoảng 4.605ha. Trong đó, đất trồng lúa nước từ hai vụ trở lên khoảng 3.102ha; rừng đặc dụng khoảng 243ha, rừng phòng hộ khoảng 653ha, rừng sản xuất khoảng 1.671ha.

Sơ bộ số dân tái định cư khoảng 120.836 người. Sơ bộ tổng mức đầu tư và nguồn vốn: Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án là 1.713.548 tỷ đồng (một triệu, bảy trăm mười ba nghìn, năm trăm bốn mươi tám tỷ đồng); nguồn vốn ngân sách Nhà nước bố trí trong các kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn và nguồn vốn hợp pháp khác.