Cầu Hồng Hà – cây cầu của ý Đảng, lòng dân

Điểm nhấn trong chiến lược phát triển Thủ đô

Trong tổng thể quy hoạch phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn 2045, hệ thống các tuyến vành đai và các cây cầu vượt sông Hồng được xác định là những trụ cột quan trọng nhằm tái cấu trúc không gian đô thị, giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử và mở rộng dư địa phát triển về các hướng.

Đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô, với chiều dài hơn 112km, không chỉ là một tuyến giao thông thuần túy, mà là trục phát triển liên kết vùng, kết nối Hà Nội với Hưng Yên, Bắc Ninh, tạo động lực cho chuỗi đô thị, khu công nghiệp, logistics và dịch vụ hiện đại.

Công trường thi công dự án cầu Hồng Hà nối xã Ô Diên và xã Mê Linh.

Trong nhiều cuộc làm việc và chỉ đạo về hạ tầng giao thông chiến lược, lãnh đạo Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội đã nhấn mạnh rằng Vành đai 4 là dự án có ý nghĩa “đặc biệt quan trọng, mang tính quyết định đối với năng lực cạnh tranh và sức bật phát triển của Thủ đô trong nhiều thập niên tới”.

Theo đó, các cây cầu vượt sông Hồng trên tuyến này, trong đó có cầu Hồng Hà, không chỉ giải quyết bài toán giao thông trước mắt, mà còn mở ra những hành lang phát triển mới, tạo sự kết nối đồng bộ giữa hai bờ sông – khu vực vốn được coi là không gian chiến lược nhưng chưa được khai thác tương xứng.

Cầu Hồng Hà, với vị trí kết nối khu vực Mê Linh với Ô Diên, được xác định là một trong những công trình then chốt của toàn tuyến. Khi cây cầu hoàn thành, thời gian di chuyển giữa khu vực Bắc sông Hồng với trung tâm và các trục phát triển phía Nam sẽ được rút ngắn đáng kể, tạo điều kiện thu hút đầu tư, phát triển dịch vụ – thương mại, đồng thời từng bước hình thành các đô thị vệ tinh hiện đại, đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và xã hội.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa những định hướng chiến lược đó, bài toán đầu tiên và khó nhất chính là giải phóng mặt bằng.

Tại xã Mê Linh, đoạn tuyến Vành đai 4 đi qua dài gần 5km, với tổng diện tích phải thu hồi 58,8ha – lớn nhất trong các địa phương có dự án đi qua. Khối lượng này liên quan trực tiếp đến hàng nghìn hộ dân, nhiều thửa đất có lịch sử sử dụng lâu dài, xen kẹt giữa đất ở, đất vườn ao và đất nông nghiệp, khiến việc xác định nguồn gốc, chính sách bồi thường và tái định cư trở nên hết sức phức tạp.

Ở phía bên kia sông Hồng, xã Ô Diên cũng đối mặt với khối lượng công việc không kém phần nặng nề khi phải giải phóng mặt bằng 72,4ha để phục vụ xây dựng cầu Hồng Hà và tuyến đường Vành đai 4, trong đó có hơn 40ha đất nông nghiệp, gần 2ha đất ở, hàng chục héc-ta đất do UBND xã quản lý và diện tích hành lang đê, sông. Đặc biệt, việc di chuyển 1.313 ngôi mộ trong phạm vi dự án đòi hỏi sự thận trọng, chu đáo, tôn trọng phong tục, tập quán, gắn liền với công tác vận động, thuyết phục Nhân dân.

Những con số ấy cho thấy, nếu chỉ tiếp cận công tác giải phóng mặt bằng bằng mệnh lệnh hành chính, dự án khó có thể đạt được tiến độ đề ra. Đây cũng là lý do Thành phố yêu cầu các địa phương phải đặt công tác dân vận lên hàng đầu, coi đây là chìa khóa để tháo gỡ những nút thắt khó khăn nhất.

Dân vận bền bỉ từ thôn xóm

Thực hiện chỉ đạo của thành phố, chính quyền các xã Mê Linh và Ô Diên đã huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc, từ cấp ủy, chính quyền đến Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể. Trách nhiệm được phân công cụ thể cho từng cán bộ, từng thôn, từng tổ dân cư, bảo đảm “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ”.

Tại thôn Khê Ngoại 2, xã Mê Linh – một trong những địa bàn có nhiều trường hợp phức tạp – vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở được thể hiện rõ nét.

Bà Nguyễn Thị Sơn, Trưởng thôn, cùng Chi bộ và Ban công tác Mặt trận đã trực tiếp bám sát từng hộ dân, kiên trì đối thoại, giải thích, tháo gỡ từng vướng mắc cụ thể. Theo bà Sơn, nhiều hộ dân không phản đối chủ trương chung, nhưng lo lắng về cuộc sống sau khi thu hồi đất, vì vậy cán bộ thôn phải vừa truyền đạt chính sách, vừa chia sẻ, đồng hành để người dân yên tâm.

Bà Nguyễn Thị Sơn, Trưởng thôn Khê Ngoại 2, vận động người dân nhường mặt bằng cho dự án xây dựng cầu Hồng Hà

Bà đã nhấn mạnh rằng nhiều gia đình lo lắng không chỉ vì mất đất, mà còn do lo lắng cho sinh kế và nơi định cư mới sau khi bàn giao đất. Qua đó, đội ngũ thôn đã giữ nhịp đối thoại liên tục, kể cả những cuộc gặp kéo dài nhiều tuần, để từng bước giúp người dân “hiểu đúng, hiểu đủ” về lợi ích của dự án và các chính sách bồi thường, tái định cư phù hợp.

Ở xã Ô Diên, công tác giải phóng mặt bằng cũng được triển khai theo phương châm công khai, minh bạch, đối thoại thường xuyên. Người dân được thông tin đầy đủ về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và có điều kiện bày tỏ ý kiến, kiến nghị ngay từ cơ sở. Nhờ đó, nhiều băn khoăn ban đầu đã được giải tỏa.

Ông Nguyễn Văn Mến, làng Bồng Lai, xã Ô Diên: "Chúng tôi rất ủng hộ và sẵn sàng bàn giao mặt bằng để công trình triển khai đúng tiến độ".

Người dân làng Bồng Lai, như ông Nguyễn Văn Mến, có tổng diện tích đất 140m² thì bị thu hồi 90m², cho biết gia đình ông được bố trí tái định cư tại khu Lò Ngói và được hỗ trợ tiền thuê nhà trong thời gian chờ xây dựng nhà mới.

Theo ông, đây là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, nên gia đình rất ủng hộ và sẵn sàng bàn giao mặt bằng để công trình triển khai đúng tiến độ.

Cùng chung suy nghĩ đó, ông Trần Văn Ngọc, xóm Đông, thôn Bồng Lai, có 240m² đất thì bị thu hồi 125m², cho rằng dù ban đầu còn băn khoăn, nhưng khi được cán bộ xã giải thích rõ ràng về chính sách, gia đình ông đã thống nhất bàn giao mặt bằng.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư – hạ tầng xã Ô Diên, đến trung tuần tháng 12/2025, địa phương đã giải phóng mặt bằng được hơn 99% diện tích phải thu hồi, toàn bộ số mộ phần trong phạm vi dự án đã được di chuyển đúng quy định, và đặc biệt là không phải tổ chức cưỡng chế trường hợp nào. Đây được coi là kết quả nổi bật, phản ánh hiệu quả của công tác dân vận và sự đồng thuận xã hội.

Mặt bằng sạch đến kỳ vọng dài lâu

Cuối năm 2025, Hà Nội đã tổ chức hội nghị đánh giá, biểu dương kết quả công tác giải phóng mặt bằng các dự án giao thông trọng điểm, trong đó có các cây cầu vượt sông Hồng và tuyến đường Vành đai 4.

Tại hội nghị, lãnh đạo thành phố khẳng định, việc hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng đúng tiến độ ở những dự án lớn, phức tạp là minh chứng rõ nét cho sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận, ủng hộ của Nhân dân.

Trưởng thôn Khê Ngoại 2 Nguyễn Thị Sơn nhận giấy khen vì những đóng góp trong GPMB cầu Hồng Hà.

Lãnh đạo UBND thành phố nhấn mạnh rằng, thành công của công tác giải phóng mặt bằng không chỉ được đo bằng diện tích đất đã bàn giao, mà còn ở việc giữ vững ổn định xã hội, không để phát sinh điểm nóng, tạo nền tảng thuận lợi cho quá trình thi công và triển khai các bước tiếp theo của dự án. Thành phố cũng ghi nhận và đánh giá cao vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở – những người trực tiếp làm công tác dân vận, kiên trì bám địa bàn, bám dân, giải quyết công việc từ gốc.

Đối với xã Mê Linh, đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã, khẳng định rằng khối lượng giải phóng mặt bằng Dự án Vành đai 4 trên địa bàn là rất lớn và phức tạp, nhưng nhờ sự vào cuộc trách nhiệm, bền bỉ của đội ngũ cán bộ cơ sở, đặc biệt là những người trực tiếp làm công tác dân vận như bà Nguyễn Thị Sơn, địa phương mới có thể hoàn thành được nhiệm vụ chính trị quan trọng này. Thực tiễn đã cho thấy, nếu không dựa vào Nhân dân, không làm tốt công tác vận động, thuyết phục, thì không thể hoàn thành công việc “khổng lồ” như giải phóng mặt bằng Vành đai 4.

Chủ tịch UBND xã Mê Linh Trần Thanh Hoài khen thưởng những người dân đã hi sinh vì sự phát triển chung.

Từ mặt bằng sạch hôm nay, những nhịp cầu Hồng Hà đang dần được hình thành, nối hai bờ sông Hồng không chỉ bằng hạ tầng giao thông hiện đại, mà còn bằng niềm tin và sự đồng thuận xã hội. Khi cây cầu hoàn thành và đưa vào khai thác, những vùng đất ven sông sẽ có thêm cơ hội phát triển, đời sống Nhân dân được nâng lên, và Thủ đô Hà Nội có thêm một trục động lực mới trong chiến lược phát triển dài hạn.

Cầu Hồng Hà, vì thế, không chỉ là một công trình giao thông, mà còn là biểu tượng cho một phương thức phát triển lấy Nhân dân làm trung tâm – nơi ý Đảng hòa quyện với lòng dân để tạo nên sức mạnh bền vững cho tương lai Thủ đô.